 |
Frequent gestelde vragen
Forum ETHIBEL stelt zich tot doel om het publiek te
informeren over het belang en de mogelijkheden van ethisch
beleggen en duurzaam ondernemen. In de mate van het
mogelijke antwoorden wij graag op vragen hieromtrent.
Op de meest frequent gestelde vragen aan Forum ETHIBEL
geven we hier alvast een antwoord.
Hebt u zelf andere vragen? Vindt u hier niet de antwoorden
die u zoekt?
Laat het ons weten;
wij bezorgen u persoonlijk een antwoord.
Wilt u graag reageren op onze visie en uw mening aan
anderen voorleggen? Ga dan naar het Newsletter
van deze website en voeg uw stelling toe.
- Is het Ethibel-keurmerk nu eigenlijk
bedoeld voor bedrijven of voor beleggingsfondsen?
- Wat is er mis met kernenergie?
Bij de onderzoekscriteria
staat kernenergie vermeld bij de ‘technologieën
die maatschappelijk ter discussie staan’. Waarom
eigenlijk? Energie die opgewekt wordt door fossiele
brandstoffen is toch al even vervuilend en kernenergie
kan toch ook voor positieve doeleinden aangewend worden?
- Ik maak mijn eindwerk over duurzaam
beleggen/ondernemen. Kan Forum ETHIBEL hiermee verderhelpen
en informatie opsturen? Kan ik de bibliotheek
van Forum ETHIBEL raadplegen? Kan ik mijn vragen voorleggen
aan Forum ETHIBEL?
- Waarom zit bedrijf X niet in het
Ethibel-investeringsregister?
1. Is
het Ethibel-keurmerk nu eigenlijk bedoeld voor bedrijven
of voor beleggingsfondsen?
Het Europees Ethibel-keurmerk
is bestemd voor duurzame beleggingsfondsen. Het is geen
bedrijvenkeurmerk. Dit kwaliteitslabel biedt aan de belegger
de zichtbare garantie dat de fondsen die het label dragen,
voor de samenstelling van hun portefeuille uitsluitend
aandelen en obligaties kiezen, die in het investeringsregister
van Ethibel opgenomen zijn.
Voor de samenstelling van dit register gaat Ethibel op
zoek naar bedrijven die in hun sector en in hun regio
toonaangevend zijn op het gebied van maatschappelijk verantwoord
ondernemen. Opname in het investeringsregister betekent
dus wel dat een bedrijf past in de portefeuille van een
duurzaam beleggingsfonds, maar dat maakt een bedrijf nog
niet ‘ethisch’ of ‘duurzaam’ op zich.
Met de selectie van een bedrijf in het register heeft
Ethibel dus niet de bedoeling om het etiket ‘ethisch’
of ‘duurzaam’ op een bedrijf te plakken.
2.
Wat is er mis met kernenergie?
Bij de onderzoekscriteria
staat kernenergie vermeld bij de ‘technologieën
die maatschappelijk ter discussie staan’. Betrokkenheid
bij de productie van kernenergie leidt mogelijk tot
uitsluiting van een bedrijf uit het investeringsregister
van Ethibel...
Waarom maakt Forum ETHIBEL een probleem van de betrokkenheid
van bedrijven bij kernenergieprogramma’s ? Energie
die opgewekt wordt door fossiele brandstoffen is toch
al even vervuilend en kernenergie kan toch ook voor
positieve doeleinden aangewend worden ?
‘Duurzaam investeren’ betekent beleggen in
duurzame ondernemingen. Daarom selecteert Forum ETHIBEL
voor zijn investeringsregister bedrijven die een consequent
beleid van duurzaam ondernemen voeren. Bij de screening
van bedrijven concentreert Forum ETHIBELin de eerste
plaats op een uitgebreide set van positieve duurzaamheidscriteria.
We gaan na in welke mate een bedrijf een goed intern
en extern sociaal beleid voert, een consequent milieubeleid
en een overtuigend ethisch-economisch beleid.
Tegelijk controleren we of een onderneming betrokken
is bij praktijken en technologieën ‘die maatschappelijk
ter discussie staan’ en – vooral – ‘die
niet te rijmen zijn met een duurzame samenleving in
de brede zin’, zoals dat officieel heet. Daarbij
denken we aan wapenhandel of –productie, kernenergieprogramma’s,
dierproeven, kinderarbeid of genetische manipulatie
van organismen.
Dit lijstje van thema’s is geen arbitraire keuze,
en het is ook nooit af. De lijst is het resultaat van
intense contacten met diverse groepen van “stakeholders”,
de personen, organisaties, bevolkingsgroepen die direct
betrokken zijn bij het reilen en zeilen van een bedrijf
en op wie het bedrijfsbeleid een directe of indirecte
impact heeft: werknemers, omwonenden, leveranciers,
consumenten... In de praktijk informeert Forum ETHIBEL
niet alleen permanent over de nieuwe bevindingen, standpunten
en argumentaties van vakbonden, milieu-organisaties,
vredes- en derde wereldbeweging, consumentenverenigingen
e.d., maar in principe worden zoveel mogelijk pro’s
en contra’s geïnventariseerd. Uiteraard worden
dus ook het bedrijfsleven, lobbygroepen voor genetische
manipulatie, kernenergie etc. opgezocht en gehoord.
Indien nodig stelt Ethibel zijn onderzoeks- en evaluatiemethoden
bij in het licht van deze maatschappelijke discussies.
De betrokkenheid bij de eerder genoemde praktijken leidt
niet automatisch tot de uitsluiting van een bedrijf.
Hoe laakbaar ze op het eerste gezicht ook mag lijken,
elke activiteit wordt in een bredere context bekeken
en in het geheel van de evaluatie van een bedrijf gewogen.
Indien dan blijkt dat deze praktijk, in die concrete
toepassing, in dat bepaald bedrijf, aantoonbare positieve
effecten heeft op mens en milieu, kan het bedrijf toch
weerhouden worden.
Toegepast op het criterium “betrokkenheid bij kernergieprogramma’s”
betekent dit bijvooorbeeld dat activiteiten die enkel
verband houden met het medisch gebruik van kernenergie
niet leiden tot uitsluiting van dat bedrijf.
Meer pertinente vragen worden gesteld bij de productie
van elektriciteit die opgewekt is uit nucleaire energie.
Dat deze technologie maatschappelijk ter discussie staat,
lijdt geen twijfel. Hier stellen zich dan ook enkele
ernstige problemen. Op het gebied van duurzaamheid zijn
de twee voornaamste: het veiligheidsrisico (hoewel de
kans op ongevallen in – westerse – kerncentrales
klein is, heeft elk ongeval potentieel gigantische gevolgen)
en de langdurige radioactiviteit van het afval, met
als gevolg dat ook de toekomstige generaties nog lang
te maken zullen hebben met de huidige door kernenergie
veroorzaakte problemen.
Forum ETHIBEL stelt vast dat dit geen geïsoleerd
standpunt is. In alle West-Europese landen is aan de
bouw van kerncentrales een halt toegeroepen. Een eerste
reeks landen besloot tot het afbouwen (of nooit opstarten)
van zijn kernenergieprogramma’s na de (bijna) ramp
van Harrisburg in 1979. Daarmee gaven de regeringen
gehoor aan de uitdrukkelijke wil van de bevolking, geuit
via referenda (Zweden) of parlementaire discussies (Nederland).
In Harrisburg hebben de veiligheidsmechanismen gelukkig
wel gewerkt, maar het werd toen maar al te duidelijk
welke omvang de ramp zou gehad hebben mocht dat niet
het geval zijn geweest. Daar heeft men in Tchernobyl
een staaltje van meegekregen. De dramatische ramp van
1986 waarvan de gevolgen nog voor verschillende generaties
zullen voelbaar zijn, heeft de overige West-Europese
landen over de streep gehaald en doen besluiten om niet
verder te investeren in kerncentrales. Enkel in Oost-Europa
is men, bij gebrek aan investeringsmiddelen, voorlopig
gedwongen om het bestaande kerncentralepark ten volle
te benutten.
Maar zelfs zonder rampen en referenda lijken kerncentrales
geen lang leven beschoren. De gemiddelde kernreactor
heeft een levensverwachting van vijfendertig tot veertig
jaar, terwijl de investeringen voor de bouw ervan en
het onderhoud gigantisch zijn. Bovendien worden de kosten
voor de opslag of de verwerking van het kernafval niet
doorgerekend in de elektriciteitsfactuur. Op basis van
deze factoren kan men zich dus ook vragen stellen over
de effectieve economische rendabiliteit van deze bron
van energie op lange termijn, toch een essentieel criterium
voor een duurzame samenleving.
Op basis van al deze feiten kan kernenergie moeilijk
aanzien worden als een ‘duurzame’ manier om
te voorzien in onze elektriciteitsbehoeften. Voor Forum
ETHIBEL is dit het basisargument om bedrijven die actief
betrokken zijn bij de productie van nucleaire energie
niet in aanmerking te nemen voor haar investeringsregister.
Concreet checkt Ethibel of een bedrijf actief is in
de opwekking van elektriciteit in kerncentrales, de
aanmaak van nucleaire drijfkracht voor vaartuigen en
de productie en verhandeling van nucleaire wapens. Daarbij
begrijpen we ook activiteiten die verband houden met
de splijtstof (ontginning, verrijking, bewerking), het
radio-actief afval (behandeling, opslag, transport),
de bouw en het onderhoud van reactoren, de beveiliging
van personeel en installaties, evenals de productie,
handel en diensten die verband houden met de vitale
onderdelen van reactoren en reactorgebouwen, met inbegrip
van research, consulting en controle.
Het gaat dus enkel over de elektriciteitsproducenten.
Bedrijven die gebruik maken van uit kernenergie opgewekte
elektriciteit, kunnen wel in het Ethibel-register, net
als de distributeurs van elektriciteit die door de aard
van hun activiteiten geen onderscheid kunnen maken naar
de oorsprong van de elektriciteit die zij verdelen.
Met deze keuze spreekt Forum ETHIBEL geen moreel oordeel
uit over de hele kernenergiesector. Ethibel wil evenmin
beweren dat kernenergie van vandaag op morgen verboden
zou moeten worden of dat er vandaag al voldoende alternatieven
zouden zijn om het gebruik van kernenergie op korte
termijn volledig overbodig te maken. Forum ETHIBEL neemt op
dit terrein geen standpunt in. Zij houdt zich enkel
bezig met de vraag welke soort van bedrijven in een
ethisch/duurzaam beleggingsfonds van de vierde generatie
thuishoren. Producenten van kernenergie horen daar in
principe niet bij.
Dat betekent niet dat bedrijven die op gelijk welke
andere manier elektriciteit produceren, wel automatisch
in aanmerking komen voor opname in het investeringsregister.
Bij elektriciteitsproductie op basis van fossiele brandstoffen
stellen zich immers eveneens ernstige duurzaamheidsproblemen.
Denk maar aan de dreigende uitputting van de natuurlijke
grondstofvoorraden en de aanzienlijke CO2-emissies die
bijdragen tot het broeikaseffect, pertinente feiten
die naar aanleiding van de klimaatconferenties extra
onder de aandacht zijn gebracht, wat het debat over
deze problematiek heeft heropend. Bij de beoordeling
van bedrijven uit deze sector zal dan ook extra aandacht
worden besteed aan de maatregelen om CO2-emissies te
beperken en zo efficiënt mogelijk met grondstoffen
om te springen. Bij de screening van alle bedrijven
houden we trouwens rekening met de inspanningen die
een onderneming doet om over te schakelen naar hernieuwbare
energiebronnen en om het elektriciteitsgebruik in het
algemeen te beperken.
Nog meer informatie is te vinden in de uitgebreide
dossiers over kernenergie op de website van Greenpeace.
3. Ik
maak mijn eindwerk over duurzaam beleggen/ondernemen.
Kan Forum ETHIBEL mij hiermee verderhelpen en informatie opsturen?
Kan ik de bibliotheek van Forum ETHIBEL raadplegen? Kan ik
mijn vragen voorleggen aan Forum ETHIBEL?
We krijgen vrij veel van dit soort verzoeken en we zijn
blij dat thema's als corporate governance, duurzaam
ondernemen en ethisch beleggen op een groeiende belangstelling
kunnen rekenen. We willen ook graag onze hulp verlenen
aan dit soort projecten, maar het is voor ons onmogelijk
om op alle vragen een antwoord te geven.
Studenten en andere onderzoekers verwijzen we dan ook
in eerste instantie naar de uitgebreide
voorstelling van Forum ETHIBEL met daarin onze visie op
duurzaam beleggen
en naar de uiteenzetting van de methodologie
achter het Ethibel-keurmerk voor ethische beleggingsfondsen.
Verder kan men er de lijst van recente
artikels in de Belgische pers bijnemen die vanuit
diverse invalshoeken deze thema's benaderen.
Eindwerkstudenten die dan nog concrete vragen hebben
voor Forum ETHIBEL, kunnen bij ons terecht op voorwaarde dat
zij hun vragen, op basis van de probleemstelling en/of
de structuur van hun eindwerk, op voorhand aan ons bezorgen.
De bibliotheek van Forum ETHIBEL staat in eerste instantie
ten dienste van het bedrijvenonderzoek in het kader
van het Ethibel-keurmerk. Bibliotheken van universiteiten
en hogescholen, bijvoorbeeld het Departement
Handelwetenschappen van de Lessius Hogeschool, zijn
ongetwijfeld beter uitgerust om wetenschappelijk onderzoek
te ondersteunen, maar wie daar toch nog niet de nodige
informatie vindt, kan hier op afspraak
wel een kijkje nemen.
Waarom
zit bedrijf X niet in het Ethibel-investeringsregister?
Het investeringsregister van Ethibel bevat meer dan
tweehonderd beursgenoteerde bedrijven, gespreid over
diverse regio's en sectoren. De selectie van een bedrijf
voor het register berust op een uitgebreide set van
duurzaamheidsindicatoren
en een welomschreven selectieprocedure.
Op basis hiervan gaat Forum ETHIBEL in alle sectoren en regio's
op zoek naar twee types bedrijven:
- 'pioniers', dit zijn bedrijven die binnen hun sector
duidelijk toonaangevend zijn op het vlak van maatschappelijk
verantwoord ondernemerschap;
- 'best in class'; dit zijn bedrijven die in vergelijking
met concurrerende ondernemingen in dezelfde sector en
regio, de meeste inspanningen leveren op alle terreinen
van het duurzaam ondernemen.
Bedrijven worden dus steeds in relatie tot hun sector
en hun regio beoordeeld. Om deze vergelijking op een
nog nauwkeuriger manier te kunnen maken, maakt Forum ETHIBEL
bovendien meer uitgebreide sectoranalyses.
Bedrijven die niet in het register opgenomen zijn, voldoen
dus niet aan deze voorwaarden, d.w.z.:
- het zijn geen pioniersbedrijven op het vlak van maatschappelijk
verantwoord ondernemen;
- ze scoren minder goed dan een ander bedrijf in dezelfde
sector op diverse terreinen van het duurzaam ondernemen.
Een andere reden waarom bepaalde bedrijven niet in het
Forum ETHIBEL-register zitten, is omdat ze niet geschikt zijn
voor beleggingen, bijvoorbeeld omdat ze te klein zijn
of niet beursgenoteerd.
|
|
