 |
Vier generaties duurzaam beleggen
'Ethisch beleggen’
is een vlag die vele ladingen dekt. Vandaag kan de belegger
kiezen uit fondsen die zich de adjectieven ‘groen’,
‘duurzaam’, ‘ethisch’ of een combinatie
daarvan aanmeten. Maar wat schuilt achter de ronkende benamingen
van deze fondsen? Hoe diep gaat de ethiek en welke criteria
van het duurzaam ondernemen brengt een fonds precies in rekening
bij de selectie van de ondernemingen?
Om de ethische diepgang en de horizon van de criteria aan
te geven, lanceerde Forum ETHIBEL een indeling in vier generaties
van duurzame beleggingsfondsen,
een benadering die ondertussen ook op internationaal niveau
ingang vond. Enkel de duurzame beleggingsfondsen van de vierde
generatie komen in aanmerking voor het Ethibel
kwaliteitslabel.
Duurzame fondsen van de eerste
generatie baseren
zich enkel op negatieve criteria. Dit betekent dat de fondsbeheerder
bij de samenstelling van de portefeuille bedrijven die bepaalde
activi-teiten, diensten of producten aanbieden, zal uitsluiten.
Zo krijgt de belegger de garantie dat men haar/zijn geld bijvoor-beeld
niet in wapenhandel of in kernenergie zal investeren, maar
verder worden de bedrijven niet gescreend. Dit soort fondsen
geeft de belegger de kans om een protestsignaal te uiten,
maar deze formule is uiteraard minder geschikt om bedrijven
positief te stimuleren. Eerste generatiefondsen waren lang
enkel populair in Angelsaksische landen, maar institutionele
beleggers tonen nu ook belangstelling omdat deze aanpak het
'ethisch' beheer van erg grote portefeuilles mogelijk maakt.
De tweede generatie
van duurzame fondsen werkt op basis van positieve criteria,
toegespitst op een specifieke sector of thema. Hier gaat men
actief op zoek naar bedrijven die op een bepaald terrein goed
scoren, bijvoorbeeld door het voeren van een opmerkelijk sociaal
beleid of door aanzienlijke inspanningen te leveren voor een
ecologisch verantwoorde productie. Bedrijven worden gescreent
op slechts één of enkele aspecten van duurzaam
ondernemen.
Fondsen van de derde
generatie kunnen zich
met recht ‘duur-zaam’ noemen omdat het onderzoek
zich toespitst op alle terreinen van het duurzaam ondernemen.
Op basis hiervan kiezen deze fondsen bedrijven die in hun
bedrijfstak tot de beste presteerders behoren. Het onderzoek
richt zich zowel op het intern personeelsbeleid, op mensenrechten
en maatschappelijke impact, als op inspanningen voor het milieu,
deugdelijk bestuur en andere ethische aspecten van het economische
beleid.
Fondsen van de vierde
generatie beleggen
ook in duurzame ondernemingen in de ruime zin van het woord.
De meerwaarde zit hem hier in de kwaliteit van het onderzoek
en in de evaluatie-methode. Centraal in het vierde generatieonderzoek
staat de communicatie met
de 'stakeholders'. De stakeholders zijn de ‘maatschappelijke
aandeelhouders’ die direct en indirect betrokken zijn
bij de onderneming: aandeelhouders, werknemers, vakbon-den,
klanten, leveranciers, omwonenden, eventueel ook ngo's actief
op het vlak van milieu, vrede en bewapening, ontwikkeling
...
Voor Forum ETHIBEL kan de communicatie met stakeholders voor
het vierde generatieonderzoek plaatsvinden op drie niveaus.
1. Door de maatschappelijke debatten op de voet te volgen.
Forum ETHIBEL houdt bij de verfijning van het selectiemodel
rekening met verschillende visies en onderhoudt daartoe geregelde
contacten met wetenschappelijke instellingen, internationale
organisaties en ngo’s die op specifieke domeinen actief
zijn.
2. Door zich voor het onderzoek niet enkel te baseren op informatie
die het bedrijf zelf verspreidt. Forum ETHIBEL houdt op gewogen
wijze ook rekening met informatie van stakeholders.
3. Door bij de uiteindelijke selectie van aandelen en obligaties
rekening te houden met de beoordeling van een commissie
van externe deskundigen. Op die manier worden de objectiviteit,
de onafhankelijkheid en het maatschappelijke draagvlak van
de evaluatie gegarandeerd.
Ten slotte moet een transparante aanpak borg staan voor de
kwaliteit. Dit betekent dat de geraadpleegde bronnen bekend
zijn en dat de verschillende stappen van het onderzoek verifieerbaar
zijn voor externe controle.
Vooral vierde generatiegeneratiefondsen worden gesmaakt door
beleggers.
|
|
