 |
Duurzaamheid meten: Ethibel’s
evaluatieschema
1. De evaluatie van aandelen
2. Controversiële activiteiten
3. De evaluatie van landenobligaties
1.
De evaluatie van aandelen
Het lastenboek van
Forum ETHIBEL vormt de kern van de hele selectieprocedure.
Het bevat een evaluatieschema dat is opgevat als een checklist
van ‘duurzaamheidscriteria’ die samen een beeld
geven van de mate waarin een bedrijf haar maatschappelijke
rol ernstig neemt. Het evaluatieschema is het resultaat van
een grondig onderzoek van wetenschappelijke inzichten en maatschappelijke
discussies over MVO.
Het schema is onderverdeeld in vier domeinen: het interne
sociale beleid, het milieubeleid, het externe sociale beleid
en het ethisch-economische beleid.
Samen bestrijken deze vier domeinen het volledige terrein
van MVO. Aan elk van de vier domeinen wordt bij de evaluatie
evenveel belang gehecht.
Transparantie en respect voor het wettelijke kader zijn de
minimale startvoorwaarden voor een succesvol onderzoek.
Concreet onderzoekt Forum ETHIBEL:
| 1. Intern
sociaal beleid |
|
Bij het
sociale beleid worden de kwaliteit van de arbeid en
de maatschappelijke bijdrage van een bedrijf onder de
loep genomen. Onder kwaliteit van de arbeid worden de
arbeids-inhoud, de arbeidsvoorwaarden, de arbeidsomstandigheden
en de arbeidsverhoudingen verstaan, de “vier a’s”
in sociologentaal.
Concreet wordt b.v. gekeken naar:
- Evolutie van de tewerkstelling en de aard van de contracten;
- Opleidingskansen voor werknemers;
- Het gelijkekansenbeleid van het bedrijf en de effecten
daarvan op het aantal vrouwen in hogere functies, de
houding van het bedrijf tegenover werknemers van verschillende
culturen...
- Beloningsstructuur;
- Veiligheidsbeleid op de werkvloer;
- Overlegstructuren;
- Participatie van werknemers in het ondernemingsbeleid.
|
| |
Bekijk de tabel
met alle items van dit onderzoeksdomein. |
| |
|
| |
|
| 2. Milieubeleid |
| |
Op het vlak van milieuzorg
wordt gekeken naar de volledige interne organisatie en
de productieketen.
Kernbegrippen zijn: ketenbeheer en integraal milieubeleid.
Beschikt het bedrijf over een omvattend milieuzorgsysteem
en in welke mate is dit extern gecertificeerd? Voor de
selectie peilt Forum ETHIBEL naar de beleidsvisie en de
management-aanpak, met een focus op de input (gebruik
van grondstoffen en energie), op de output (emissies en
afval) en op de milieu-impact van het eindproduct. |
| |
Bekijk de tabel
met alle items van dit onderzoeksdomein. |
| |
|
| |
|
| 3.
Extern maatschappelijk beleid. |
| |
Hoe vult een onderneming
haar verantwoordelijkheid in tegenover haar omgeving?
Wat is b.v. het beleid inzake mensenrechten en de relatie
met ontwikkelingslanden? Wat zijn de concrete resultaten
daarvan?
Het accent ligt hierbij op de vraag in hoeverre het bedrijf
bijdraagt tot een duurzame, milieuvriendelijke en menswaardige
ontwikkeling van de samenleving. In dit verband wordt
ook nagegaan in hoeverre een onderneming betrokken is
bij technologieën of praktijken die maatschappelijk
ter discussie staan en die niet te rijmen zijn met een
duurzame samenleving in de brede zin. Voorbeelden hiervan
zijn wapenhandel en -productie, kernenergie. (Lees verder
de aspecten voor mogelijke uitsluiting
van een bedrijf.) |
| |
Bekijk de tabel
met alle items van dit onderzoeksdomein. |
| |
|
| |
|
| 4. Ethisch-economisch
beleid. |
| |
Hier spitst het onderzoek
zich toe op de ethische aspecten van het economisch
beleid van het bedrijf. De nadruk ligt hierbij op de
mate waarin een bedrijf:
- Erin slaagt haar economisch potentieel te vrijwaren
en te versterken;
- Haar contractuele verplichtingen naleeft;
- Streeft naar langdurige en constructieve relaties
met klanten, leveranciers, aandeelhouders en overheid.
Concrete vragen zijn hier b.v.: Beschikt het bedrijf
over interne controleprocedures om interne en extrene
risico’s te beheersen? Is er een effectief kwaliteitszorgsysteem
aanwezig? Worden de belangen van klanten, leveranciers,
aandeelhouders, de overheid en andere stakeholders gerespecteerd?
|
| |
Bekijk de tabel
met alle items van dit onderzoeksdomein. |
| |
|
2. Controversiële
activiteiten terug
naar boven
Het lastenboek van Forum ETHIBEL bevat ook een aparte cluster
rond controversiële activiteiten.
Hieronder vallen
Bewapening, Gokken,
Kernenergie,
Tabak,
Gevaarlijke
Chemicaliën, de
Seks-Industrie, Genetisch
Gemodificieerde Organismen (GGO's) in voeding,
Alcoholl en Dierenmishandeling.
Vier onder hen, bewapening, gokken, kernenergie en tabak,
worden als uitsluitingscriteria beschouwd. Ondernemingen met
een substantiele betrokkenheid in deze activiteiten worden
automatisch voor beide Ethibel-labels uitgesloten.
Betrokkenheid bij de andere omstreden activiteiten wordt zorgvuldig
onderzocht, maar leidt niet automatisch tot uitsluiting.
3. De evaluatie van landenobligaties
terug
naar boven
In gemengde fondsen met
het Ethibel label kan niet enkel in aandelen van bedrijven,
maar ook in landenobligaties belegd worden. Het evaluatieschema
dat sedert 2001 in voege was voor de screening van landen
op hun duurzaamheidsprofiel en -performantie werd in 2006
grondig aangepast.
Voor de analyse wordt nu gebruik gemaakt van de databank van
Vigeo. Vigeo heeft een model ontwikkeld om landen te rangschikken
op basis van duurzaamheidscriteria. De methodologie is gebaseerd
op internationale conventies en normen, die op een brede internationale
consensus kunnen buigen.
Er wordt een indeling in drie categorieën gebruikt, verder
onderverdeeld in criteria, waaraan in totaal 129 indicatoren
gekoppeld zijn.
o Bescherming van het milieu (b.v. indicator 'Kyoto-protocol')
o Sociale bescherming en solidariteit (b.v. de indicatoren
'gini-index', 'alfabetiseringsgraad')
o Ontwikkeling van het wettelijk kader en goed bestuur (b.v.
indicator 'Convenant van Civiele en Politieke Rechten')
Op basis van de ranking worden de best presterende landen
geselecteerd.
Op deze groep wordt door Forum ETHIBEL nog een ‘performantiefilter’
voor mensenrechten toegepast. Staten waar de democratische
en burgerlijke rechten op een ernstige wijze geschonden worden
kunnen, volgens Forum ETHIBEL, niet in een duuzaam model worden
opgenomen. Respect voor de fundamentele mensenrechten wordt
als een basis conditie voor het menselijk welzijn beschouwd.
Het gebrek aan respect voor deze rechten kan niet worden gecompenseerd
door een goede prestatie op andere domeinen. Vrijheid en een
efficient democratisch systeem kunnen als een conditio sine
qua non beschouwd worden voor democratisch bestuur. Dit bestuur
is noodzakelijk om sociale, mileu, ethische en beleidsdoelen
te ontwikkelen en te ondersteunen.
De filter bestaat uit een aantal uitsluitingscriteria. Landen
die de doodstraf uitvoeren en/of beperkte burgelijke en politieke
rechten kennen en/of martelpraktijken onvoldoende vervolgen
en en/of geen eerlijk rechtssysteem kennen en/of verwikkeld
zijn in een oorlog of ernstige crisis kunnen worden uitgesloten
van het duurzaamheids universum. De omvang, de ernst, de frekwentie
en de duur van de problemen worden in overweging genomen ter
bepaling van de uitsluiting. Verder wordt nagegaan in welke
mate de arbeidsrechten, zoals geformuleerd in de vier basis
IAO-conventies, worden nageleefd.
|
|
